WALORY PRZYRODNICZO - KRAJOBRAZOWE I TURYSTYCZNE

Szczeciński Park Krajobrazowy” Puszcza Bukowa”
Utworzony w 1981 r. Szczeciński Park Krajobrazowy zajmuje powierzchnię 9.096 ha, z czego 95% znajduje się w granicach administracyjnych gminy Stare Czarnowo, a pozostała cześć w granicach Szczecina i gminy Gryfino. Park otacza strefa ochronna, tzw. otulina o pow. 11842 ha, zabezpieczająca go przed negatywnym oddziaływaniem zewnętrznym. Położony na wydłużonym paśmie wzniesień morenowych zwanych Wzgórzami Bukowymi. Park jest obszarem o wysokich walorach przyrodniczych, kulturowych i krajobrazowo turystycznych. Wyróżniają one Park w skali makroregionu i w skali kraju.
Najwyższe wzniesienie: Bukowiec 149 m n.p.m., przy różnicach terenu dochodzących do 100 m, wyraźnie kontrastuje z otaczającymi Wzgórza Bukowe nizinami. "Łuskowa" budowa geologiczna sprawiła, iż mamy tu do czynienia z ciekawymi zjawiskami hydrogeologicznymi w postaci: źródeł, cieków wodnych i zanikania strumieni (Ponikwa, Utrata). Wspaniałą ozdobą krajobrazu są meandrujące potoki Choinówka i Rudzianka.
Na obszarach o trudno przepuszczalnych warstwach występują wypełnione wodą lub torfem zagłębienia, w większości bezodpływowe. Największe z nich to malownicze jezioro Glinna (pow. 75 ha i głębokości 16 m), jezioro Binowskie (52 ha i głębokości 9m), jezioro Piasecznik Wielki (pow. 15 ha). Urozmaicona rzeźba pasma wzniesień morenowych, różnorodne warunki mikroklimatyczne, wraz ze złożonymi stosunkami wodnymi i glebowymi, uwarunkowały kształtowanie się siedlisk, co z kolei umożliwiło wykształcenie się rozmaitych zbiorowisk roślinnych.

W Parku występuje najlepiej wykształcony w Polsce zespół buczyny pomorskiej we wszystkich odmianach, a także dąbrowy, bory, olesy, łęgi i zarośla wierzbowo-kruszynowe. Znajdziemy tu ponad 1000 gatunków roślin, w tym 70% stanowią rośliny właściwe dla flory Pomorza Zachodniego. Park ozdabiają 63 gatunki roślin chronionych oraz gatunki rzadkie, reprezentujące elementy górskie, atlantyckie i kserotermiczne.
Tereny najcenniejsze zabezpieczono w rezerwatach przyrody (pow. 469,39 ha.):

• Trawiasta Buczyna – rezerwat leśny powołany w 1956r. Występują tu zróżnicowane zbiorowiska buczyny pomorskiej, łęgi, olsy, torfowiska przejściowe, liczne stanowiska ptaków drapieżnych. Jest to teren o walorach krajobrazowych, mający dużą wartość naukową.
• Źródliskowa Buczyna – rezerwat leśny powołany w 1956r. o powierzchni 121,02 ha (cześć objęta ochroną ścisłą – 58,16 ha.). Utworzony w celu zachowania rzadko spotykanej buczyny źródliskowej wykształconej na obszarze z wywierzyskami i potokami, w pobliżu jeziora Glinna.
• Kołowskie Parowy – rezerwat przyrody położony w środkowej części Puszczy Bukowej. Zajmuje powierzchnię 24,39 ha. Utworzono go w celu zachowania najlepiej wykształconych i zachowanych płatów typowej buczyny pomorskiej. Rezerwat obejmuje parów z buczyną źródliskową i potokiem Ponikwa, który po natrafieniu na nieprzepuszczalne podłoże zanika pod ziemią. Drzewostan tworzy buk, w obniżeniach, gdzie gleba jest wilgotna jednostkową domieszkę stanowią inne drzewa, w tym jesion wyniosły.
• Buczynowe Wąwozy – rezerwat leśny powołany w 1956r., o powierzchni 39,94 ha. Dominuje w nim buczyna pomorska w podzespole z kostrzewą leśną, w dolinach występuje buczyna typowa i łęgi.

  Niezapomnianych wrażeń przyrodniczych dostarcza Ogród Dendrologiczny w Glinnej z bogatą kolekcją drzew egzotycznych i krzewów pochodzących z różnych kontynentów świata, a także 30 pomników przyrody żywej (stare drzewa: dęby, buki, jesiony, tulipanowiec amerykański, mamutowiec olbrzymi) i przyrody nieożywionej (głazy narzutowe). Ogród Dendrologiczny powstał na terenie dawnych, założonych jeszcze w 1823 roku, prywatnych szkółek drzew. W 1870r. obiekt ten został przejęty przez miejscowe nadleśnictwo państwowe. W końcu ubiegłego wieku, z inicjatywy ówczesnego nadleśniczego Carla Ludwiga Gené, posadzono kilkadziesiąt okazów drzew obcego pochodzenia dla ozdoby, urozmaicenia i celów badawczych.

W okresie powojennym brak pielęgnacji, a także siły natury (susza, mróz, choroby grzybowe i owady) przyczyniły się do znacznego zubożenia gatunków. Dopiero w 1970 roku, głównie z inicjatywy dr inż. Jerzego Jackowskiego i prof. Bolesława Szymkiewicza, opiekę naukową nad ogrodem objęło Arboretum SGGW w Rogowie (SGGW-AR w Warszawie). Rozpoczęto stopniową przebudowę poszczególnych kwater używając do nasadzeń drzew i krzewów z Arboretum w Rogowie (pod kierownictwem prof. Jerzego Tumiłowicza). Rosną tu: kasztany jadalne, platany klonolistne, choinka kanadyjska, cyprysik groszkowy, cyprysik błotny, największy w Polsce cyprysik żywotnikowaty, 10 gatunków magnolii, 5 gatunków stewarcji oraz liczne gatunki oraz odmiany ostrokrzewów. Osobliwością jest kilkunastoletni okaz kielichowca chińskiego. Egzemplarz rosnący w ogrodzie jest najstarszym krzewem tego gatunku uprawianym w Europie. Obecnie gospodarzem Ogrodu jest Nadleśnictwo Gryfino, a opiekunem naukowym prof. Jerzy Tumiłowicz.
Bogato rzeźbiony obszar Puszczy z różnymi zbiorowiskami i zespołami roślinnymi stanowi ostoje rozmaitych zwierząt, w tym licznych ssaków, ptaków, gadów, płazów, ryb i owadów. Z większych ssaków dominuje tu jeleń, dzik i sarna. Do wyjątkowo cennych lęgowych gatunków należą ptaki drapieżne: bielik, orlik krzykliwy, kania ruda, błotniak stawowy. Jest również bocian czarny, który wraz z bielikiem i orlikiem krzykliwym stanowią największą atrakcje ornitologiczną Parku. 

Teren Parku obfituje w liczne, interesujące obiekty historyczno-kulturowe. Są tu kurhany, cmentarzyska, zabytkowe kościoły i historyczne układy przestrzenne. Najcenniejszymi z nich są pozostałości cysterskiego opactwa w Kołbaczu (zespół budynków poklasztornych). Najnowszymi elementami kulturowymi w krajobrazie Parku są widoczne z odległości wielu kilometrów, dwa maszty radiowo-telewizyjne w Kołowie.
Przez teren Parku i otuliny przebiega 20 szlaków turystycznych o łącznej długości ok. 140 km, prowadzących przez najciekawsze fragmenty puszczańskiego krajobrazu, zaś ośrodki wypoczynkowe nad jeziorami: Glinna i Binowskie umożliwiają pełną rekreację wodno-plażową.